خوانشی از شعر «دوقماچی قیز» اثر استاد ستار سوقی

زمان تقریبی مطالعه: ۷ دقیقه مجموعه شعر ساوچی از استاد ستار سوقی (چاپ دوم، بهار ۱۳۸۵، گرگان: موسسه فرهنگی و انتشاراتی مختومقلی فراغی) شامل ۶۲ قطعه شعر است که ۱۰ قطعه آن را قالب رباعی تشکیل می‌دهد. از باقی ۵۲ قطعه، ۳ شعر (جرن قیز، دوقماچی قیز و ترکمن حالی حالچاسی) به قالی، قالیچه و دختران قالی‌باف ترکمن اختصاص دارد. در این میان، شعر «دوقماچی قیز» ویژگی‌های فرمی منحصربه‌فردی دارد که قصد دارم در این نوشته، در حد بضاعت، به آن بپردازم و خوانش، تحلیل و نقد خود را، عمدتا از منظری روانشناختی، از این شعر خاص ارائه کنم. ناگفته پیداست که هر خوانشی با…

ادامه مطلب

معرفی کتاب قهرمانان گمنام صحرا (نوشته هایی درباره ترکمن صحرا)

زمان تقریبی مطالعه: ۵ دقیقه کتاب قهرمانان گمنام صحرا (نوشته هایی درباره ترکمن صحرا) شامل نوشته‌هایی است که از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ در موضوعات مرتبط با ترکمن‌ صحرا در نشریات یا وبسایت‌های منطقه منتشر کرده‌ام. هدف از تهیه کتاب تجمیع این مطالب و در دسترس قرار دادن آنها به طور یکجا برای مخاطبان علاقه‌مند بوده است. موضوعاتی که به آنها پرداخته‌ام، که عمدتا مربوط به حوزه فرهنگ، هنر و مسائل اجتماعی است، ناشی از علاقه یا دغدغه شخصی نسبت به آنها بوده است. نیازی به گفتن نیست که من صرفا مسائل را از دریچه علایق و مفروضات خویش و در محدودۀ دانش و تجربه…

ادامه مطلب

در محفل گفت‌وگوی چهار ستون شعر نو

کتاب گفت و گوی شاعران

زمان تقریبی مطالعه: ۶ دقیقه این هفته دو شب شانس این را داشتم که در محفل گفت‌وگوی چهار شاعر نامدار شعر نو باشم: شاملو، فروغ، سهراب و اخوان ثالث. در مجلسی که بیش از نیم قرن پیش، یک دهه قبل از تولد من، برگزار شده بود. آری، گویی ماشین زمان مدت‌هاست که اختراع شده است! همه چیز از خواندن مصاحبه‌ای شروع شد با زردشت اخوان ثالث که از قضا پسر آن شاعر نامدار است. زردشت که برای نشر آثار پدرش «انتشارات زمستان» را تاسیس کرده است، از انتشار کتابی صحبت کرده بود با عنوان «گفت‌وگوی شاعران» که با پیگیری استاد هندی‌‌الاصل دانشگاه‌های برکلی و ایلی‌نویز…

ادامه مطلب

لوازم بالندگی و پایندگی «ترکمن دیار»

زمان تقریبی مطالعه: ۴ دقیقه شنیدن خبر دریافت مجوز انتشار ماهنامه «ترکمن دیار» به مدیر مسئولی خبرنگار و فعال فرهنگی پرتلاش جناب آقای لطیف ایزدی و سردبیری حقوق‌دان خوش‌ذوق و هنرمند جناب آقای احمد مرادپور، بسیار مسرت‌بخش بود. هر آغازگری و فعالیت فرهنگی در جامعه ما، به ویژه در عرصه مطبوعات، همت و ایثار عظیمی می‌طلبد و به راستی تنها از عهده انسان‌های فرهیخته و آزاده‌ای برمی‌آید که نفع شخصی را در ذیل منفعت عمومی می‌جویند. اقدام این دو شخصیت برجسته فرهنگی با کوله‌باری از تجربه رسانه‌ای، فرهنگی و حقوقی، نویدبخش انتشار نشریه‌ای فخیم و پیشرو و آغاز دوره جدیدی در عرصه فعالیت فرهنگی در…

ادامه مطلب

آیا هرآنچه ما را نکشد، قوی‌ترمان خواهد ساخت؟

نیچه

زمان تقریبی مطالعه: ۶ دقیقه فردریش نیچه (۱۸۴۴-۱۹۰۰) یک بیمار مادام‌العمر و کلکسیونی از درد و رنج بود. او با ابزاری غریب به جنگ این دردها رفت: «فلسفه». بسیاری از افراد، فلسفه را چیزی به درد نخور و مایه سرگرمی و فخرفروشی مرفهین بی‌درد می‌‌دانند! اتفاقا از نظر تاریخی چندان بیراه هم نمی‌گویند. لوچانو دِکرشِنْتزُو در کتاب خواندنی «فیلسوفان بزرگ یونان باستان» (ترجمه عباس باقری، نشر نی، ۱۳۷۷) معتقد است که در زبان یونانی فعلی وجود دارد که در زبان‌های دیگر معادل ندارد. مصدر این فعل آگورازین است و چنین معنایی دارد: «بی‌قصد و برنامه از خانه بیرون زدن و گشت و گذار کردن تا…

ادامه مطلب

خشکیدن یا بالیدن؟ ضرورت توسعه و تحول در نشریۀ گل صحرا

ماهنامه گل صحرا

زمان تقریبی مطالعه: ۶ دقیقه پیش‌نوشت: مطلب زیر با عنوان «خشکیدن یا بالیدن؟ ضرورت توسعه و تحول در نشریۀ گل صحرا» در آخرین شماره ماهنامه گل صحرا (سال پنجم، شماره ۴۹، مهر ۱۳۹۸) منتشر شده است. دو سال است که انتشار نشریه به دلیل مشکلات مالی متوقف شده است. طبق همفکری انجام شده با صاحب امتیاز و سردبیر محترم نشریه جناب آقای عبدالحمید آخوندی، در صورت امکان جذب حمایت مالی (اسپانسر) و حداقل یک فرد داوطلب مسلط به نرم‌افزار ایندیزاین برای انجام کار صفحه‌بندی، با وجود داوطلبان قابل توجه برای نویسندگی و تولید محتوا، انشاالله انتشار نشریه بزودی از سر گرفته خواهد شد. از دواطلبان…

ادامه مطلب

جلوه‌گری‌های عروس شعر در رباعیات نازمحمد پقه (به مناسب نوزدهمین سالروز درگذشت او)

نازمحمد پقه

زمان تقریبی مطالعه: ۸ دقیقه چند سال پیش که بود که برای اولین بار با نازمحمد پقه آشنا شدم و با خواندن اولین قطعه شعر از او احساس کردم که ارتباط دیرینه‌ای با وی دارم. به همین دلیل دوست دارم همچون دوستان و نزدیکان دوران حیاتش او را نازجان صدا کنم و به مناسبت سالروز درگذشتش در ۲۳ شهریور یادی از او کنم و علیرغم این آشنایی دیرهنگام، در حد توان خویش، به شعر و شاعری او بپردازم. معدود اطلاعاتی که از او در اینترنت یافت می‌شود نشان می‌دهد که در اول فروردین  سال ۱۳۳۸ در روستای شغال تپه (آزاد تپه فعلی)، واقع در بین…

ادامه مطلب

ترکمن صحرا از چشم دیگری: از تاق بلند دود تا آتش بدون دود (به بهانه ۲ مرداد، سالروز درگذشت احمد شاملو)

احمد شاملو

زمان تقریبی مطالعه: ۴ دقیقه ترکمن صحرا تاریخ پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشته است و هنرمندان بزرگ ایرانی در مواجهه با ترکمن صحرا و ترکمن‌ها تحت تاثیر جنبه‌های مختلف شرایط و زندگی آنان قرار گرفته‌اند. محمدعلی جمالزاده (۱۲۷۰-۱۳۷۶)، معروف به پدر داستان‌نویسی ایران، که کتاب خواندنی جنگ ترکمن (۱۳۵۷) به قلم کنت آرتور دو گوبینو (۱۸۱۶– ۱۸۸۲)، نویسنده و رجل سیاسی فرانسوی، را ترجمه کرده است، در موخره‌ای بر کتاب مذکور می‌نویسد: «غرض از نقل اخبار و مطالبی که در ذیل ملاحظه می‌فرمایید این است که هموطنان ما با قوم ترکمن قدری بیشتر آشنایی حاصل نمایند. اقوام ترکمن از زمان‌های قدیم با…

ادامه مطلب

گل شادی کجا می‌شکفد؟

زمان تقریبی مطالعه: ۴ دقیقه …آن مرد به سوی شرق اشارت کرد و من راه مشرق در پیش گرفتم. راه دور بود، آفتاب آخته، تن خسته و دلی پرغصه. به سایه‌ی سنگی پناه بردم. آسودم و خواب مرا در ربود. در خواب بُدم مرا خردمندی گفت: کز خواب کسی را گل شادی نشکفت. برخاستم و به دنبال گل شادی به راه افتادم. رفتم و رفتم تا به دشتی رسیدم. دشت‌هایی چه فراخ، کوه‌هایی چه بلند. در گلستانه چه بوی علفی می‌آمد. آن سوی سپیداری بلند، شاعری دیدم که با تپش پنجره‌ها وضو ساخت و به یک گل سرخ سجده برد. منتظر ماندم نمازش تمام شود….

ادامه مطلب

رود ماهیان مرده

زمان تقریبی مطالعه: < 1 دقیقه زن زیبایی آمد لب رود بر فلس ماهی مرده قطره اشکی چکید اشکی دیگر بر سنگ سیاه کف رود نشست رود ماهیان مرده رود حشرات خشکیده رود غنچه‌های پژمرده از میان این همه رود جز چند تایی جاری نیست رود رنج رود جهل رود ستم و رودی که از روی زیبا جاریست   تهران-سی‌ام مرداد چهارصد  

ادامه مطلب