در دشواری‌های مفاهمه و مصالحه

شماره 6 ماهنامه ترکمن دیار

زمان تقریبی مطالعه: ۸ دقیقه درک، پذیرش و در آشتی بودن با «دیگری» یکی از چالش‌های عمده ارتباطات انسانی از سطح روابط فردی روزمره میان زن و شوهر، فرزند و والدین، معلم و دانش‌آموز، همسایگان، همکاران، کارمند و کارفرما، تا روابط اجتماعی پیچیده‌تر مثل رابطه شهروند با دولت و حاکمیت و روابط میان نحله‌ها، فرق،…

ادامه مطلب

کودکان را چندزبانه بار آوریم (قسمت دوم)

زمان تقریبی مطالعه: ۵ دقیقه لهجه نشان اصالت است نگرانی والدین گروه دوم معمولا با مسائل گروه سوم در ارتباط است. وگرنه لهجه داشتن چه اشکالی دارد؟ اگر من از عزت نفس سالم و خوبی برخوردار باشم، لهجه ترکمنی من نباید هیچ احساس بدی در من ایجاد کند. برعکس، لهجه نشانی از اصالت ماست. اینکه…

ادامه مطلب

کودکان را چندزبانه بار آوریم (قسمت اول)

زمان تقریبی مطالعه: ۶ دقیقه این مقاله به سفارش ماهنامه ترکمن دیار تالیف شده و برای اولین بار در شماره دوم آن نشریه منتشر شده است. برخی والدین ترکمن، عمدتا آنهایی که در شهرهای فارس‌نشین سکونت دارند، کودکان خود را با زبان فارسی به عنوان زبان اول بار می‌آورند. این کودکان زبان مادری خود را…

ادامه مطلب

مرگ، تسلیت و معنای زندگی: مواجهه با مرگ عزیزان در شرایط کرونایی

زمان تقریبی مطالعه: ۶ دقیقه مرگ هر انسانی که به نحوی به ما نزدیک است، چون زلزله‌ای خانه وجودمان را تکان می‌دهد. شدت این زلزله‌ی وجودی به نسبت فامیلی، کمیت و کیفیت تجارب زیسته با آن فرد، خاطرات مشترک و میزان وابستگی عاطفی بستگی دارد. شوک ناشی از این فقدان، در ابتدا به شکل درد…

ادامه مطلب

بشنوید ای دوستان این داستان، خود حقیقت محتوای ماست آن (تولید محتوا به سبک مولانا)- قسمت دوم

داستان سرایی در تولید محتوا به سبک مولانا

زمان تقریبی مطالعه: ۶ دقیقه پیش نوشت: این مقاله را به سفارش وب سایت رایتینا در مورد داستان‌سرایی در تولید محتوا و با لحن درخواستی سفارش‌دهنده نوشتم اما با توجه به فسخ توافق، آن را در اینجا منتشر می‌کنم. ما در قسمت اول این سری نوشته‌ها گفتیم که مولانا یه محتواگر بزرگ بوده و در مثنوی معنوی…

ادامه مطلب

بشنوید ای دوستان این داستان، خود حقیقت محتوای ماست آن (تولید محتوا به سبک مولانا)- قسمت اول

زمان تقریبی مطالعه: ۵ دقیقه پیش نوشت: این مقاله را به سفارش وب سایت رایتینا در مورد داستان سرایی در تولید محتوا و با لحن درخواستی سفارش‌دهنده نوشتم اما با توجه به فسخ توافق، آن را در اینجا منتشر می‌کنم. خب من اینجا میخوام در مورد یکی از مهارت‌های نرم یعنی داستان‌ سرایی و قصه‌گویی…

ادامه مطلب

خانواده‌ ام میگن: نمی‌تونی بهش برسی!

خانواده‌ام میگن: نمی‌تونی بهش برسی!

زمان تقریبی مطالعه: ۴ دقیقه خانواده‌ ام میگن: نمی‌تونی بهش برسی! پرسش: سعید با عرض سلام و خسته نباشید،اول از همه ممنونم که همچین سایت خوب و مفیدی دارین،و بعد تشکر می کنم که این فرصت و به ما میدین تا بتونیم مشورت کنیم.من میخواستم بدونم رویاهای بزرگ فقط ویژه نابغه ها و افراد خاصه!چون…

ادامه مطلب

علوم در شرق باستان: مصر، هند، بین‌النهرین و چین

علوم در شرق

زمان تقریبی مطالعه: ۱۰ دقیقه عموما آغاز علوم و فلسفه را در حدود شش قرن پیش از میلاد در یونان می‌دانند. با آنکه پیدایش فلسفه و علم در یونان تحولی اساسی در تاریخ علم و اندیشه محسوب می‌شود، امروزه می‌دانیم که آن رویداد در واقع نه آغاز بلکه میانه‌ی ماجرای علم بوده است. چنانکه جورج…

ادامه مطلب

تربیت زیست‌ محیطی زرتشتی با تاکید بر اهمیت آن برای توسعه پایدار

تربیت زیست محیطی زرتشتی

زمان تقریبی مطالعه: ۲۷ دقیقه هدف این پژوهش بررسی تربیت زیست محیطی زرتشتی با تاکید بر اهمیت آن بر توسعه پایدار با استفاده از روش های توصیف، تحلیل و استنتاج است. توسعه یک جانبه در دهه های اخیر، تخریب محیط زیست و منابع طبیعی؛ افزایش فقر، گرسنگی و نابرابری را در پی داشته است. در…

ادامه مطلب

علم را به کجا می‌برند؟ نگاهی به نیمۀ تاریک علم

علم را به کجا می برند؟

زمان تقریبی مطالعه: ۵ دقیقه «علم به کجا می‌رود؟» عنوان کتابی است از ماکس پلانک (۱۸۵۸-۱۹۴۷)، از بنیان‌گذاران مکانیک کوانتومی، که در اوایل دهه سوم قرن بیستم، حدود هشتاد سال پیش، منتشر شد.[۱] چنانچه از این عنوان برمی‌آید در آن زمان هنوز این تلقی وجود داشت که علم نهادی است مستقل و خودمختار که بدون…

ادامه مطلب

ابوریحان بیرونی: بطلمیوس زمانه

ابوریحان بیرونی

زمان تقریبی مطالعه: ۱۰ دقیقه ابوریحان محمدبن احمد خوارزمی، از برجسته‌ترین دانشمندان سراسر اعصار بشری و از بزرگترین دانشمندان ایرانی دوره‌ی اسلامی، به‌سال ۳۶۲ق/۹۷۳م در «بیرون» شهرستان کاث (در شرق آمودریا) و در یک خانواده‌ی گمنام خوارزمی‌تبار زاده شد.[۱] تاریخ درگذشت بیرونی و مکان آن مورد اختلاف است اما بنابر صحیح‌ترین قول، سالمرگ وی را…

ادامه مطلب

نرون های نبوغ ساز: چگونه هر کسی را بهر کاری ساختند؟

نرون های نبوغ ساز

زمان تقریبی مطالعه: ۴ دقیقه   مغز اندام عجیبی است که به نظر می‌رسد به سمت عقب رشد می‌کند. کبد، کلیه‌ها، دست‌ها و پاها در ابتدا کوچک هستند و به‌تدریج بزرگ می‌شوند تا به‌اندازه مناسب بزرگ‌سالی برسند؛ اما در مورد مغز عکس این رخ می‌دهد. مغز ابتدا با سرعت زیادی بزرگ می‌شود و سپس تا…

ادامه مطلب

کار، بیکاری، بیگاری و موهبت تنبلی خلاق

تنبلی خلاق

زمان تقریبی مطالعه: ۳ دقیقه تن آسایی شرطِ رسیدن به کیفیت برتری از زندگی است که با دلار و یورو، کیلو، تُن، ساعت، دقیقه، ثانیه و شاخص های بورس قابل‌محاسبه نیستند.            فلیپ گدار صفاتی چون تنبلی، راحت‌طلبی، خیال‌پردازی و رویاهای دور از دسترس همواره مورد نکوهش و سرزنش واقع‌شده‌اند اما دقیقاً همین ویژگی‌ها زمینه‌ساز بسیاری…

ادامه مطلب

با علایق گسترده‌ام چه کنم؟

خانواده‌ام میگن: نمی‌تونی بهش برسی!

زمان تقریبی مطالعه: ۲ دقیقه پرسش: مشکلی که من دارم اینه که طیف علایقم گستردست … فیزیک نظری+روانشناسی+مباحث آکادمیک سیاسی+تاریخ …. اینا تو دایره علایقم من هستند و توهمشون مطالعه دارم. این مشکلی ایجاد خواهد کرد؟ پاسخ: کنجکاوی و اشتیاق شما به دانستن و فهمیدن بسیار قابل ستایش است. هیچ اشکالی ندارد که علایق وسیعی…

ادامه مطلب

بنوش این را که تلقین‌های عشق است: عبارات تأکیدی شاعرانه

عبارات تاکیدی شاعرانه

زمان تقریبی مطالعه: ۱۰ دقیقه بنوش این را که تلقین‌های عشق است                                              که سودت کم کند در گور تلقین مولوی برای اولین بار بیش از بیست سال پیش بود که با مفهومی به نام «عبارات تأکیدی» آشنا شدم. اینکه ذهن چگونه تحت تأثیر تلقین قرار می‌گیرد و ما را در دستیابی به اهدافمان کمک می‌کند….

ادامه مطلب

آیا به‌راستی چنین است؟

ذن

زمان تقریبی مطالعه: ۲ دقیقه مرشد طریقت ذن، مردی تنها به نام هاکوئین در شهری در ژاپن می‌زیست. او آدم بسیار محترمی بود و مردم زیادی برای فراگیری تعالیم معنوی نزدش می‌آمدند. سپس روزی خبر رسید که دختر مجرد و کم‌سال همسایه‌اش حامله شده است. زمانی که والدین او، خشمگین و ناسزاگویان از او پرسیدند…

ادامه مطلب

تجارب زیباشناسانه دانشمندان

زمان تقریبی مطالعه: ۹ دقیقه عموماً تصور بر این است که شکاف بزرگی میان هنر و علم و بین هنرمند و دانشمند وجود دارد. اما حقیقت این است که «علم و هنری که به درجات عالی تکامل رسیده باشند، از نظر روان‌شناسی و دیگر جنبه‌ها بسیار به هم نزدیک‌اند» (فرای، ۱۳۶۳، ص ۱۰). بررسی‌های تجربی…

ادامه مطلب

هفت‌ سین معنوی برای غنی‌تر ساختن زندگی

هفت سین معنوی

زمان تقریبی مطالعه: ۸ دقیقه ز کوی یار می‌آید نسیم باد نوروزی                                               از این باد ار مدد خواهی چراغ دل برافروزی حافظ ما ایرانیان دارای گنجینه‌ی عظیمی از خرد و حکمت باستانی در قالب شعر، ادبیات و آداب‌ورسوم هستیم که می‌توانند برای زندگی امروز ما الهام‌بخش و مفید باشند. نوروز یکی از این میراث فرهنگی…

ادامه مطلب

فلسفه، هنرِ زیستن و تربیت خویشتن

فلسفه هنر زیستن تربیت خویشتن

زمان تقریبی مطالعه: ۶ دقیقه فلسفه به چه دردی می‌خورد؟ این سؤالی است که یک دانشجو یا استاد فلسفه معمولاً از دوستان یا اطرافیان خود می‌شنود و در واقع معمولاً کسی که این سؤال را می‌پرسد این پیش‌فرض را در ذهن دارد که فلسفه یک بحث انتزاعی، پیچیده و شامل گفتگوهایی بی‌پایان است که هیچ…

ادامه مطلب

زیبایی علم در تربیت علمی چه اهمیت و کاربردی دارد؟

زمان تقریبی مطالعه: ۹ دقیقه بررسی مؤلفه‌های توافقی ماهیت علم از منظر زیباشناختی نشان داد که علم مثل هنر دارای زیبایی و ابعاد زیباشناسانه است و دانشمندان نیز مثل هنرمندان از قوا و معیارهای زیباشناختی در مراحل مختلف فعالیت علمی، از مقام کشف تا مقام توجیه یافته‌های علمی، استفاده می‌کنند. طرز تفکر علمی، تفکری سرشار…

ادامه مطلب

جدال دو نابغه: مروری بر مناظرات بوهر-اینشتین

زمان تقریبی مطالعه: ۸ دقیقه   مناظرات بوهر-اینشتین عنوان معروفی است که به یک سلسله جدال نظری و بحث‌های عمومی بین آلبرت اینشتین و نیلز بوهر درباره فیزیک کوانتومی داده شده است. دو نفری که به همراه جمعی دیگر از فیزیکدانان اوایل قرن بیستم چون ماکس پلانک، هایزنبرگ، اروین شرودینگر، پل دیراک، ولفگانگ پائولی، لویی…

ادامه مطلب

صلح جهانی به روش اینشتین

زمان تقریبی مطالعه: ۷ دقیقه در اواخر قرن نوزدهم همچنان این خوش‌خیالی عمومی وجود داشت که بزودی با اتکای به علم و فناوری به صلح پایدار و پیشرفت، سعادت و کامیابی همه‌جانبه دست خواهیم یافت. رویایی که با جنگ جهانی اول بر باد رفت. اما استفاده از بمب اتمی در جنگ جهانی دوم  بود که…

ادامه مطلب

ملاحظاتی در نسبت علم و شعر

زمان تقریبی مطالعه: ۸ دقیقه هرچند نسبت میان علم و شعر از وجوه متعددی قابل بررسی است،[۱] اما ما در تناسب با موضوع تحقیق* به برخی جوانب اکتفا می‌کنیم. از آنچه تا بدین‌جا گفته شد به نظر می‌رسد که یکی از نسبت‌های محوری علم و شعر، نسبت میان تعقل و تخیل است. تعقل، لازمۀ اساسی…

ادامه مطلب

تلقی متفکران مسلمان از علوم طبیعی و نسبت آن با نهاد تعلیم و تربیت ایران در عصر طلایی

زمان تقریبی مطالعه: ۳۱ دقیقه چالش گسست تاریخی در تعلیم و تربیت قدیم و مدرن ایران، ضرورت بررسی تاریخی در این زمینه را دو چندان ساخته است. در راستای چنین ضرورتی در این پژوهش، به یکی از ابعاد آن یعنی تلقی متفکران مسلمان از علوم طبیعی در دوران شکوفایی تمدن اسلامی-ایرانی و نسبت آن با…

ادامه مطلب

دل خوش سیری چند؟ سهم ثروت در شادی

زمان تقریبی مطالعه: ۱۰ دقیقه در برابر هر ۱۰۰ مقاله علمی در مورد غم، یک مقاله علمی در مورد شادی وجود دارد. مارتین سلیگمن می‌گوید علم روانشناسی همیشه در مورد مشکلات انسان‌ها بوده و در طول ۵۰ سال گذشته این علم در تشخیص و درمان بسیاری از بیماری‌های روانی موفق بوده است. ولی این تمرکز…

ادامه مطلب

احساس گناه چگونه مانع خودشکوفایی می‌شود و چطور بر آن غلبه کنیم؟

زمان تقریبی مطالعه: ۹ دقیقه آیا  احساس کرده‌اید که اگر توانایی‌های خود را پنهان کنید احساس آرامش بیشتری دارید تا وقتی که تلاش می‌کنید آن‌ها را شکوفا ساخته و به دیگران نشان دهید؟ آیا وقتی که ناگهان شانس بزرگی به سراغتان آمد، اضطراب شدیدی را احساس کردید؟ آیا برای این که دیگران را راضی نگهدارید…

ادامه مطلب

محمد عبدالسلام؛ دانشمندی که نیروها و فیزیکدانان را وحدت بخشید

زمان تقریبی مطالعه: ۶ دقیقه در یک قرن اخیر، وحدت‌بخشی نیروهای بنیادی طبیعت یکی از بزرگ‌ترین رویاهای فیزیکدانان بوده است. اینشتین سی سال آخر عمر خود را صرف چنین هدفی کرد و ناکام ماند. در دهۀ هفتاد میلادی سه فیزیکدان نظری موفق شدند با ترکیب دو نیرو از چهار نیروی بنیادی گام مهمی در جهت…

ادامه مطلب

هنرمندانه زیستن با هفت اصل ساده

زمان تقریبی مطالعه: ۶ دقیقه جدیداً به جای کلمه‌ی «موفقیت»، ترجیح می‌دهم از عبارت «هنر زیستن» استفاده می‌کنم. اینکه با استفاده از تکنیک‌ها و ترفندهایی در آینده‌ای نامعلوم به چیزهایی برسم که در آن آینده‌ی نامعلوم به من احساس شادی و خوشبختی بدهد، برای من کافی نیست. من نیاز دارم که هم اکنون زندگی‌ام را…

ادامه مطلب

خیام؛ پیشگامِ کشفیات ریاضیِ دکارت، پاسکال و نیوتن

خیام

زمان تقریبی مطالعه: ۸ دقیقه   شاید در متون ریاضی به نام‌هایی چون «چهارضلعی خیام-ساکری»، «مثلث خیام-پاسکال» و «دو جمله‌ای خیام-نیوتن» برخورد کرده باشید و شاید این سؤال به ذهنتان خطور کرده باشد که به چه دلیلی نام خیام در کنار ریاضیدانان و دانشمندانی که چندین قرن پس از او می‌زیسته‌اند؛ قرار گرفته است؟ و…

ادامه مطلب

پژوهشی در زندگی مردمان خلاق؛ مروری بر کتاب «خلاقیت: روانشناسی کشف و اختراع»

زمان تقریبی مطالعه: ۹ دقیقه مشخصات کتاب: خلاقیت: روانشناسی کشف و اختراع نوشته میهای چیکسنت‌میهای، ترجمۀ عباس‌علی کتیرایی، انتشارات مازیار، ۱۳۹۵ درباره خلاقیت مطالب زیادی نوشته می‌شود؛ از خلاقیت در علم، کسب‌وکار و مدیریت گرفته تا شیوه‌های خلاقانه آرایش کردن، لباس پوشیدن، درست کردن نیمرو و غیره. مدعیان «آموزش خلاقیت» هم کم نیستند که به…

ادامه مطلب